Diagnoza ADHD u dorosłych
Dostajesz diagnozę ADHD w wieku trzydziestu paru lat i pierwsza myśl brzmi: no i co teraz. Zanim do niej dojdzie, zwykle jest długa lista rzeczy, które „inni jakoś ogarniają”: terminy przesuwane na ostatnią chwilę, dziesięć spraw zaczętych naraz, zmęczenie samym pilnowaniem się, żeby o niczym nie zapomnieć.
U dorosłych ADHD rzadko wygląda jak roztrzepanie z podręcznika. Częściej to ciągły wewnętrzny niepokój, kłopot z zabraniem się do zadania, które nie pali się od razu, i poczucie, że dużo wysiłku idzie w rzeczy, które innym przychodzą łatwo. W diagnozie dorosłych korzystamy między innymi z wywiadu DIVA-5, który pyta o to, jak jest dziś, i o to, jak było w dzieciństwie.
Diagnoza spektrum autyzmu
Coraz więcej osób trafia na diagnostykę spektrum autyzmu jako dorośli. Często po tym, jak diagnozę dostało ich dziecko, albo po latach zmęczenia sytuacjami, które innym nie sprawiają trudności. Rozmowa z nieznajomym. Praca w open space. Spotkanie, na którym nie wiadomo, kiedy wypada wyjść.
Ważną częścią diagnozy jest ADOS-2 – standaryzowana obserwacja, w której specjalista sprawdza, jak się komunikujesz, jak nawiązujesz kontakt i jak reagujesz na drugą osobę. Do tego dochodzi szczegółowy wywiad, a u dzieci także rozmowa z rodzicami o rozwoju od pierwszych lat życia.
Diagnoza ADHD i autyzmu u dzieci
U dzieci pierwszy sygnał przychodzi często ze szkoły albo z przedszkola: nie usiedzi, nie słucha poleceń, nie bawi się z innymi albo bawi się zupełnie po swojemu. Jedna uwaga w dzienniku nie jest jeszcze powodem do diagnozy. Jeśli jednak powtarza się od miesięcy, a w domu widzisz podobne rzeczy, to dobry moment, żeby to sprawdzić.
Oprócz ADOS-2 korzystamy z kwestionariuszy Conners 3, które wypełniają rodzice i nauczyciele. Dzięki temu widać, jak dziecko funkcjonuje w różnych miejscach, a nie tylko w gabinecie.
Jak przebiega diagnoza
Diagnoza to kilka spotkań. Najpierw wywiad, potem badania i obserwacja, a na końcu spotkanie, na którym omawiamy wyniki i dostajesz pisemną opinię. Na tym ostatnim spotkaniu mówimy też, co dalej: czy potrzebna jest konsultacja psychiatryczna, psychoterapia, a w przypadku dzieci na przykład trening umiejętności społecznych.
Jedna rzecz bywa zaskoczeniem: opinia psychologiczna nie jest diagnozą medyczną. Zgodnie z prawem rozpoznanie ADHD czy spektrum autyzmu może postawić tylko lekarz psychiatra. W naszej poradni psychiatra przyjmuje na miejscu, więc nie musisz szukać go osobno.
Diagnoza osobowości i funkcji poznawczych
Diagnozujemy też osobowość i zaburzenia psychiczne (m.in. MMPI i SCID) oraz funkcje poznawcze, intelekt i pamięć (m.in. Stanford-Binet 5). Takie badanie przydaje się, gdy obraz trudności jest niejasny, przed rozpoczęciem leczenia albo gdy chcesz zrozumieć, skąd biorą się kłopoty z nauką, koncentracją czy pamięcią.
* Opinia psychologiczna nie jest diagnozą nozologiczną – zgodnie z obowiązującym prawem rozpoznanie medyczne może potwierdzić jedynie lekarz psychiatra.
